Met  o.a. Joke J. Hermsen (schrijver en filosoof),  Jan Baars (Universiteit voor Humanistiek / Universiteit van Tilburg), Joep Dohmen (Universiteit voor Humanistiek) en Gabriëlle Verbeek(Artemea, Utrecht).

Klik hier voor meer info en aanmelding.

Seminar over ouderen, tijdservaring en de zorg

De tijdsbeleving en tijdsbesteding van professionals in de zorg staat vaak haaks op die van de ouderen met wie ze dag in dag uit werken.

Gehaast proberen ze er door middel van time-management een beetje structuur in aan te brengen en hem zo efficiënt en effectief mogelijk te gebruiken.
Soms botst dat.

Hoe kunnen we ooit zorg hebben voor anderen als we geen tijd voor hen hebben?

Hoe leren we om de tijd van leven die we hebben met elkaar te delen?

Dat is het thema van de studiedag ‘Hebt u even voor mij’ die op 20 mei aan de vestiging Kampen van de Protestantse Theologische Universiteit (PThU) wordt gehouden.

De PThU is partner in het Expertisenetwerk Levensvragen en Ouderen. Het is de derde in een reeks seminars rond existentiële gerontologie.

Ouderen ervaren de tijd vaak anders dan jongeren. Naarmate mensen ouder worden verzamelen ze meer verleden, dat zich opdringt in hun heden. Beleven ouder de tijd minder lineair, meer cyclisch? Minder toekomstgericht, trager, ‘tijdlozer’ ook misschien? Staan ze dichter bij de eeuwigheid? Wie werkt met ouderen in zorg of welzijn moet zich wel onder het dictaat van de klok en de kalender schikken. Zorg is tijd hebben voor anderen, maar tijd kost geld en zorgminuten zijn kostbaar.
Op dit seminar wordt nader ingegaan op tijdsbeleving en tijdbesteding in de zorg, aan de hand van recent diepteonderzoek naar tijdsperspectieven van cliënten, medewerkers en organisaties.

Sprekers zijn o.a. Joke J. Hermsen (schrijver en filosoof), Jan Baars (Universiteit voor Humanistiek / Universiteit van Tilburg) en Gabriëlle Verbeek (Artemea, Utrecht).

De studiedag is bedoeld voor professionals in de ouderenzorg en –welzijn, gerontologen, theologen, psychologen, en andere geïnteresseerden in de doordenking van levensvragen.

9.30 – 10.00 uur ontvangst
10.00 uur aanvang programma
16.00 uur einde programma

Locatie: Protestantse Theologische Universiteit, vestiging Kampen

Voor het hele programma, info en opgave, klik hier.

U bent des te meer welkom op www.fritsdelange.com, voor alles over ‘goed worden’.

Frits de Lange

3e Seminar Existentiële Gerontologie,

Met dit boek presenteert Houben (emeritus hoogleraar Toegepaste Sociale Gerontologie, consultant en trainer) een vervolg op en een update van Levensloopbeleid, dat in 2002 verscheen. Het is bestemd voor mensen die samen met hun omgeving in hun tweede levenshelft zich willen blijven ontwikkelen. Houben beschouwt de levensloop niet bij voorbaat als een opgaan, blinken en verzinken, maar als een voortdurende mogelijkheid  tot groei. Biologisch mag een mens over de vijftig over zijn top heen zijn, psychologisch en sociaal heeft hij nog veel groeipotentieel in huis, dat er om vraagt aangesproken en benut te worden. Het eerste deel van zijn boek is gewijd aan een theoretische verkenning van het ontwikkelpotentiaal van ouderen.
Deel II biedt concrete handvaten tot het interactief ontwikkelen van levensthema’s die ouderen een inspirerend toekomstperspectief kunnen bieden. Houben heeft in het kader van zijn betrokkenheid bij de Levensloop Academie veel ervaring opgedaan in het trainen en coachen van groepen ouderen, en biedt tal van werkvormen.
Het derde deel verandert van niveau en perspectief: omdat Houben ervan overtuigd is dat mensen alleen in samenspel met hun omgeving sturende invloed op hun levensloop kunnen uitoefenen, staat in dat deel de ontwikkeling van sociale innovatietrajecten centraal. Daarin wordt gestreefd een optimale match tot stand te brengen tussen wat mensen kunnen en willen (hun competenties en talenten) enerzijds, en wat de organisaties waarin ze als senior werken of waarvan ze deel uitmaken anderzijds (bijv. voor Vierde Leeftijders het verzorginghuis).
Hoewel bij eerste lezing deze perspectiefwisseling halverwege het boek, van micro (het individu) naar meso (organisatie) en zelfs macro (het sociale EU-beleid) als een stijlbreuk overkomt, is het boek het resultaat van één samenhangende visie op de betekenis van modernisering voor de levensloop in het algemeen en de tweede levenshelft in het bijzonder.  Maatgevend is daarbij  Houben’s inspirator, de filosoof Arnold Cornelis. Cornelis introduceerde de term ‘communicatieve zelfsturing’ om aan te geven dat de culturele evolutie  nu in een derde stadium is aanbeland: na het natuurlijke systeem uit de pre-moderne tijd, waarin alleen de vraag naar overleven geldt, volgde het moderne, sociale regelsysteem, waarbij het erom ging een politieke en sociale ordening te ontwerpen, waarin ieder individu zijn hiërarchische rol heeft te vervullen. Is de individuele mens daarin nog voorwerp van sturing, vanaf eind 20e eeuw ontstaat er een postmoderne samenleving die alleen kan functioneren als er beroep mag worden gedaan op zijn eigen zélfsturend vermogen. Wie dat vermogen niet gaandeweg zijn levensloop weet te ontwikkelen, zal in dit systeem niet optimaal tot ontplooiing kunnen komen. Hij zal  gemarginaliseerd worden als loser, en wordt hoogstens als voorwerp van formele of informele zorg bejegend.

Het spreken over autonomie, zelfmanagement, zelfsturing etc. is vanuit dit perspectief gezien meer dan alleen een trend, een normatief – en tijdelijk – ideaal van neo-liberalen; het is een fundamentele waarde die noodzakelijk moet worden nagestreefd om te kunnen overleven in de samenleving van de 21e eeuw.
Dit kerninzicht, ontleend aan Cornelis, wordt door Houben gecombineerd met o.a. moderniseringstheorieën van Giddens, Beck en Habermas, de psychologische flow theorie van Csikszentmihaly, gerontologische theorievorming  over coping van Baltes en systeemtheoretische bespiegelingen van Damasio.

Het resultaat is – conform ook Cornelis zelf – een systemische kijk op de tweede levenshelft. Bij alle waardering die ik voor het boek heb, stel ik hier mijn meest centrale vraag erbij. Het onoplosbaar conflict tussen leefwereld en systeem waaraan de mens in de postmoderniteit laboreert, ten onzent door bijv. Harry Kunneman treffend onder woorden gebracht, komt bij Houben niet tot uitdrukking. Er is hoogstens sprake van een mismatch, die door hetzij sociale innovatie (het organisatiesociologische perspectief), hetzij individuele coaching (het trainingsperspectief) moet worden vereffend.  Houben’s theoretisch perspectief lijdt daar niet aan en onder, omdat zijn mensvisie van meetaf aan met Cornelis systemisch van aard is, vanuit een spinozistisch totaalperspectief (zie p. 22) ontworpen. Houben beschrijft de enkeling in de derde persoon enkelvoud, en  kan – ondanks zijn regelmatige gebruik van het woord ‘existentieel’ –  hem of haar niet in de eerste persoon raken.

Hij strijkt de modernisering ook niet tegen de haren in.  De existentiële èn systemische ambivalenties en aporieën van de tweede moderniteit worden nauwelijks zichtbaar.  Houben conformeert zich wellicht te gemakkelijk aan één van de basistrends in de modernisering, die hij zelf beschrijft: ‘het steeds meer met behulp van wetenschap en technologie functioneel aanpakken van vraagstukken’. (p.132)

(Ik vond wel één treffende passage – op p. 134 – over een ‘doorgeschoten’ modernisering , die een onwenselijke fragmentering tot gevolg heeft, desastreus voor ouderen met  een verminderd stuurvermogen en een meervoudige zorgvraag. ‘Zij hebben bestaansproblemen op meer dan één levensdomein, maar dienen vanwege de fragmentatie van het verzorgingssysteem hun vraag in subvragen te knippen…’ Is de oplossing die Houben aandraagt, een ‘functieverbreding’ of een ‘gemengd functiedragerschap’  voor de professional echt een oplossing of een verschuiving van het probleem?)

Het boek levert ondertussen een schat aan theoretische inzichten, heldere analyses, en een palet aan concrete werkvormen, waarmee professionals die werken met ouderen hun voordeel kunnen doen. Wie dit boek weglegt,  heeft de idee, dat 45 plussers hebben afgedaan voor organisaties, voorgoed afgezworen. De overtuiging dat zelfsturing altijd communicatief is, en autonomie dus altijd relatief, wordt – ondersteund door een studie van Hortulanus e.a. over sociaal isolement – bovendien consequent vastgehouden. De ‘nieuwe oudere’ zal nog zoveel zelfvertrouwen en vermogen tot coping hebben, als hij geen ‘netwerker’ wordt en sociale vaardigheden verwerft, zal hij het in ons type cultuur afleggen. Tenslotte, waardevol is Houben’s boek ook, omdat het – in het verlengde van zijn vorige –  laat zien dat ouderenbeleid om complexe afstemming vraagt op meerdere niveaus (technologisch, sociaal-cultureel, politiek), en een integratie van meerdere kennisdomeinen. Wil de nieuwe oudere een waardevolle bijdrage kunnen (blijven) leveren aan de samenleving en voor zichzelf een zinvolle plek daarin kunnen innemen, dan zal elke eendimensionaliteit in het beleid moeten worden vermeden. Of Houben zelf echter voldoende weerwerk biedt om één vorm ervan (de technocratie) buiten de deur te houden?

Programma

10.30 – 10.40 uur Welkom en introductie: prof. dr Frits de Lange (PThU)
10.40 – 11.25 uur Prof.dr Alfons Marcoen (KU Leuven),  De zin van het ouder worden
11.25 – 11. 55 uur Drs. Bert Garssen (Helen Dowling Instituut, Utrecht), Zingeving en spiritualiteit in wetenschappelijk onderzoek
11.55 – 12.30 uur Discussie

12.30 – 13.30 uur Lunch

13.30 – 14.30 uur Dr. Gerben Westerhof / Dr. Ernst Bohlmeijer (Universiteit Twente), Einde verhaal of verhaal van het einde? ‘Narrative Foreclosure’: beschouwen ouderen te vroeg hun leven als afgesloten?
14.30 – 15.00 Drs. Thijs Tromp (PThU), Over de grenzen aan een flexibele identiteit
15.00 – 15.30 uur Discussie

Kosten: € 65,- (inclusief lunch); studenten € 32,50 (incl. lunch) op vertoon van geldige collegekaart

Plaats: PThU, vestiging Kampen, Oudestraat 6

Opgave:  Via het online aanmeldingsformulier op de website www.pthu.nl/existentiëlegerontologie.
Graag aanmelden voor 30 april 2009.

Na aanmelding krijgt u rond de sluitingsdatum een factuur toegezonden. Annulering zonder bijkomende kosten uiterlijk zeven dagen van tevoren, daarna bedragen de annuleringskosten € 25,–.

Meer informatie bij Hinke Hendriks-Krist, PThU vestiging Kampen, tel. 038 – 33 71611 of e-mail (hhendriks@pthu.nl), en op www.pthu.nl/existentiëlegerontologie.

Over de inleiders:

• Prof. dr Alfons Marcoen is emeritus hoogleraar otwikkelingspsychologie en pychogerontologie aan de K.U.Leuven. Hij publiceerde onlangs: Als de schaduwen langer worden. Psychologische perspectieven op ouder worden en oud zijn (samen met R. Grommen & N. van Ranst, Lannoo Campus 2006).

• Drs. Bert Garssen is psychofysioloog en werkzaam bij het Helen Dowling Instituut (begeleiding bij kanker) en doet o.m. onderzoek naar spiritualiteit. Eerder was hij als onderzoeker verbonden aan de afdelingen psychiatrie van de Universiteit van Utrecht en Vrije Universiteit te Amsterdam, en de afdeling medische psychologie van het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam.

• Dr Ernst (E.T.) Bohlmeijer is psycholoog en sinds 2007 verbonden aan de Universiteit Twente. Hij is gespecialiseerd in preventie van psychische stoornissen, ontwikkeling en evaluatie van preventieve trainingen voor mensen met psychische klachten, narratieve psychologie, life-review en mindfulness. Publicaties o.a. De betekenis van levensverhalen, theorie, onderzoek en toepassingen 2007 (met  L. Mies & G. Westerhof (red). Houten 2007). De verhalen die we leven. Narratieve psychologie als methode, Amsterdam 2007.

• Dr. Gerben (G.J.) Westerhof, psychogerontoloog, is sinds dit jaar verbonden aan de Universiteit Twente (daarvoor aan de Radboud Universiteit) en doet onderzoek naar cultuur, identiteit en ouder worden. Hij publiceerde o.a. Ageing in Society: European perspectives on gerontology (met J. Bond, S.M. Peace, F. Dittmann-Kohli, London 2007). En:  De betekenis van levensverhalen, theorie, onderzoek en toepassingen (met E. Bohlmeijer, en L. Mies, Houten 2006).

• drs. Thijs Tromp (theoloog) bereid een promotie voor aan de Protestantse Theologische Universiteit (locatie Kampen) over de effecten op de zinervaring van het maken van levensboeken door ouderen. Daarnaast is hij stafmedewerker ethiek en zingeving bij Reliëf, christelijke vereniging van zorgaanbieders in Utrecht.

De PThU is kernpartner in het Expertisenetwerk Levensvragen & Ouderen (www.netwerklevensvragen.nl)
In samenwerking met Reliëf wordt elk voorjaar de Masterclass Ouder Worden in Perspectief aangeboden (www.pthu.nl/masterclass).

‘Goed Ouder Worden’ – Iets anders dan jong blijven.

Op donderdag 12 maart a.s. vindt in Ottone, in de binnenstad van Utrecht, het congres Goed Ouder Worden plaats. Dit congres is een initiatief van de Universiteit voor Humanistiek (UvH), in het bijzonder van de projectgroep “Goed ouder worden: welzijn, zingeving en menselijke waardigheid in de levensloop”. Deze projectgroep werd in 2008 in het leven geroepen en bestaat uit een interdisciplinaire groep wetenschappelijke onderzoekers van binnen en buiten de UvH. Het project “Goed ouder worden” haakt nadrukkelijk aan bij de onderzoeksmissie van de UvH, die primair gericht is op zingeving en humanisering.

Tijdens dit congres hopen de sprekers aan een breed publiek duidelijk te maken waarin “het goede” van goed ouder worden volgens hen gelegen is, en hoe dat “goede” in concrete praktijken van goed ouder worden gestalte kan krijgen. De vraag naar “goed ouder worden” is onder meer van belang omdat de levensverwachting in het westen in betrekkelijk korte tijd dermate is gestegen dat velen een relatief lang leven als oudere zullen leiden terwijl nog maar weinig is nagedacht over goede invullingen daarvan. De meeste actuele gerontologische beschouwingen zijn economisch, sociaal-psychologisch, biologisch dan wel medisch van aard. Op dit congres wil de projectgroep nadrukkelijk ook aandacht vragen voor de normatieve en existentiële kanten van het ouder worden.

Het congres zal worden voorgezeten door Prof.dr. Joep Dohmen, Hoogleraar wijsgerige en praktijkgerichte ethiek aan de Universiteit voor Humanistiek.

Een drietal sprekers zal aan bod komen:

- Drs. Anneke Sools zal spreken over gezond ouder worden en daarbij in het bijzonder ingaan op het narratieve (verhalende) aspect. Zij stelt voor om gezond leven te bepalen als levenslang proces van zelfontwikkeling. Zij zal de vraag aan de orde stellen of het proces van gezond ouder worden ondersteund kan worden door het versterken van de narratieve vermogens van ouderen.

- Prof.dr. Alexander Maas gaat in op actuele ontwikkelingen van zorgorganisaties en zorginstellingen. Hij denkt dat zorgorganisaties, ook bij het ontwikkelen van nieuwe producten en concepten, meer oog moeten hebben voor de behoeften van ouderen. Zorginstellingen zouden zich daarnaast nadrukkelijker kunnen en moeten verbinden met andere spelers in de wijk.

- Prof.dr. Jan Baars richt de aandacht op een conceptuele analyse van het (goede) ouder worden. Hij inventariseert een aantal belangrijke opvattingen over ouder worden, over goed ouder worden, en analyseert de gevolgen waartoe zulke opvattingen hebben geleid. Ten slotte doet hij een voorstel voor ´goed´ ouder worden: niet pathologisch maar existentieel, niet categoriserend maar individualiserend, niet medicaliserend maar humaniserend.

Bovenstaand programma stelt belangrijke invalshoeken en vragen over goed ouder worden aan de orde. Als deelnemer krijgt u uitvoerig de gelegenheid om in debat te gaan met de sprekers. De projectgroep hoopt u dan ook op 12 maart te mogen begroeten als deelnemer aan dit congres. Aanmelden kan via de website http://www.goedouderworden.nl . Voor informatie kunt u mailen naar de congresorganisatie: info@goedouderworden.nl .

www.gelukkigoud.nl presenteert een blog over de voorwaarden voor een gelukkige ouwe dag. De site is geopend naar aanleiding van de documentaire ‘Gelukkig Oud’ van Ike Bertels, in 2007 uitgezonden door de HUMAN. Inmiddels werkt Ike Bertels aan een documentaire over Leo Vroman (de dichter, 93) en zijn vrouw Tineke (87). Zij doet daarvan wederom verslag op het weblog.

Op de community van Gelukkig Oud kunnen ervaringen worden uitgewisseld.

Kinderen van ouders die steeds meer hulp nodig hebben en zich het hoofd breken over de filosofie van het verzorgingstehuis waar zij een plek voor hun ouders zoeken kunnen er hun verhalen kwijt, maar ook verzorgers die met vragen zitten. Ook (aanstaande) bewoners van woon/zorgcomplexen kunnen hier hun ervaringen uitwisselen.

Het Expertisenetwerk Levensvragen wil kennis en ervaringen over het omgaan met levensvragen van ouderen structureel verzamelen, uitwisselen en verspreiden. Beleidsmedewerkers, leidinggevenden en uitvoerenden in zorg en welzijn kunnen zich bij het netwerk aansluiten en bij de kernpartners en elkaar terecht voor inhoudelijke informatie, praktische instrumenten en vragen over omgaan met levensvragen.

Negen organisaties bundelen in het netwerk hun krachten: ActiZ, Agora, MOgroep, PCOB en Unie KBO, PThU, Reliëf, Vereniging Het Zonnehuis en Vilans. Vilans is uitvoerder van het netwerk.

Op 16 december 2008 wordt het Expertisenetwerk gelanceerd en de website geopend.

Kijk vanaf dan op:

http://www.netwerklevensvragen.nl

Volgens de opstellers van het manifest ’Waardige Zorg Nederland’ dat op 4 november j.l. zou worden aangeboden aan staatssecretaris Bussemaker, komt de hulp aan ouderen steeds meer onder druk te staan. De aanpak van de overheid draait volgens hen niet om de ouderen zelf, maar om kostenbeheersing
Diezelfde dag confereerden in Ede professionals uit de ouderensector onder de titel ‘Het einde van de ouderenzorg?’. Een alarmerende titel, op het eerste gezicht. Maar op het congres in Ede (t.g.v. het jubileum van het tijdschrift Gerōn) werd niet richting Den Haag geklaagd, maar werden nieuwe wegen verkend en initiatieven gepresenteerd. Het manifest Waardige Zorg constateert ‘We (de zorginstellingen) waren de bal kwijt en kwamen nooit meer in ons spel’. En de boosdoener is blijkbaar de overheid. Het  klassieke ‘wij – zij’ schema.
Nu zijn er veel kritische noten te kraken over het gevoerde (ouderen)zorgbeleid van de overheid in de afgelopen jaren. Verschraling van de zorg is helaas aan de orde en dat is ernstig. Maar om op de zorgelijke situatie van nu en straks de klassieke reflex los te laten en de schuldige van alle kwaad aan gene zijde aan te wijzen, doet onrecht aan de situatie en is bovendien verre van constructief.
Onthullend is daarbij hoe het manifest de sector zelf in beeld brengt. Het constateert dat zorginstellingen inmiddels hun eigenheid, ja zelfs identiteit en maatschappelijke positie zijn kwijt geraakt, en dat het weerwoord van de sector veel te lang is uitgebleven. Alsof het alleen om een ‘weerwoord’ zou moeten gaan.
De benadering van de opstellers van het manifest geeft blijk van een benauwende verkokering. Zorgaanbieders ventileren hun ongenoegen en er lijkt geen sprake van dat er ook maar een moment buiten het eigen territoir gekeken en geacteerd is. Er bestaan in de ouderenzorg blijkbaar alleen maar zorginstellingen en die hebben het moeilijk. Einde bericht.
Gelukkig zijn er ook hele andere geluiden uit dezelfde sector te beluisteren.
Het gaat om creatieve,  sectoroverstijgende initiatieven, waaronder projecten in het kader van de zogenoemde transitiearena’s binnen  de AWBZ. Maar ook om innovatieve projecten in de welzijnssector, zoals binnen het landelijke programma ‘Zilveren kracht’, waar maatschappelijk activering van ouderen in praktijk wordt gebracht.
De noodzaak wordt gevoeld dat er geheel nieuwe wegen moeten worden ingeslagen met vooral één gemeenschappelijk kenmerk: doe het niet alleen!
Peter Weyers gaf tijdens het congres in Ede een inkijkje in de aanpak van de stichting Maat in de regio Nijmegen, waar op eigen kracht en met eigen middelen een brede netwerkorganisatie is opgebouwd en tot een hoopvolle nieuwe invulling van de domeinen wonen, zorg en welzijn gekomen wordt.
En dan de burger.
Het beeld van de kwetsbare burger is blijkbaar zo dominant voor de ondertekenaars van het manifest, dat we de cliënt niet veel anders tegenkomen dan als object van zorg.
Frits de Lange, hoogleraar ethiek te Kampen, hield tijdens hetzelfde congres een pleidooi voor een nieuwe vorm van burgerschap. Het zwarte pieten tussen een overheid met de hand op de knip en de klagende burger moet ophouden. Beide moeten samen werken aan een burgerschap, waarvan zorg een integraal onderdeel is geworden.
Er zijn belangrijke brede maatschappelijke bewegingen die een meer hoopvolle insteek bieden dan het droefstemmende manifest over waardige zorg. Denk aan de beweging ILC Zorg voor Later en naar ik verwacht, ook het binnenkort in de openbaarheid tredende Senior.Nu!, dat een omslag in denken over de rol van ouderen zelf voorstaat en een breed gedragen initiatief is van de gezamenlijke brancheorganisaties in de ouderensector en het CSO, de samenwerkende ouderenorganisaties in Nederland.
De in het manifest bepleite reflectie over de ouderenzorg zal dan ook echt over veel meer moeten gaan, dan alleen over bezuinigingen en deregulering in de zorg.

Max de Coole was tot begin 2007 directeur van de Stichting Welzijn Ouderen Nijmegen en is thans hoofdredacteur van Gerōn, tijdschrift voor ouder worden & maatschappij (www.tijdschriftgeron.nl).

Uit de reacties van betrokkenen blijkt keer op keer hoe waardevol dit kan zijn voor zowel de bewoners die eraan meedoen, als voor zorgverleners. Onduidelijk was of deze positieve verhalen een reëel beeld van de werkelijke effecten gaven en ook was er onvoldoende duidelijkheid over welke factoren verantwoordelijk zijn voor eventuele positieve effecten.
Het onderzoek richtte zich daarom op de effecten van het maken van levensboeken op welbevinden en de zorgrelatie. Ook werd onderzocht wat de effecten waren op de kwaliteit van de vertelde verhalen, vanuit de veronderstelling dat juist een verandering in de narratieve kwaliteit van de levensverhalen verantwoordelijk zou zijn voor effecten op het welbevinden.

Tijdens de slotconferentie zullen de resultaten worden gepresenteerd. De projectgroep stelt het op prijs als u op deze conferentie aanwezig wilt zijn om vanuit uw expertise commentaar te geven op de bevindingen.
In het ochtenddeel van de conferentie verzorgen prof. James Day en prof. John Swinton een lezing over het belang van het narratieve perspectief voor de menswetenschappen en voor de zorg. De voertaal van dit onderdeel is Engels.
Het tweede deel staat in het teken van de presentatie van de resultaten en de implementatie van de ontworpen levensboekmethode. De discussie over de uitkomsten van het onderzoeksproject staat onder leiding van dr. Ernst Bohlmeijer. De voertaal van het tweede deel is Nederlands.

Voor meer informatie over de conferentie: klik hier

Bent u als professional of als vrijwilliger betrokken bij de begeleiding van ouder wordende mensen in hun levensvragen?

In januari 2008 startte voor het eerst de Masterclass Ouder Worden in Perspectief, een intensieve cursus van tien maandagen in het voorjaar. In het voorjaar van 2010 zal hij voor de derde keer worden aangeboden, wegens succes geprolongeerd.

U kunt zich aanmelden bij het bureau van de PThU (mw. Hinke Hendriks, tel. 038-543611;hhendriks@pthu.nl).

VOOR 2010 IS HET MAXIMUM AANTAL DEELNEMERS BEREIKT.

IN 2011 WORDT DE MASTERCLASS OPNIEUW AANGEBODEN.

SCHRIJF U NU ALVAST IN!

ACHTERGRONDEN:

• De ouderen van nu en straks worden gemiddeld ouder en zijn gemiddeld langer vitaal dan voorheen. Ze worden ook anders oud: hun zelfredzaamheid en hun mogelijkheden om deel te nemen aan de samenleving nemen toe. Dit beïnvloedt het ouderenbeeld: de oudere wordt van object van zorg (een ‘grijze plaag’) steeds meer beschouwd subject van zijn of haar levensloop (een ‘zilveren motor’).
• Door de verlenging van de levensduur lijken er twee soorten ouderen te ontstaan: mondige jonge ouderen, die de kroon op hun leven kunnen zetten, en oudere ouderen, die steeds meer van zorg afhankelijk worden.
• Het ouder-worden leidt mensen binnen in nieuwe levensfasen, met nieuwe mogelijkheden en uitdagingen. Wie ouder wordt, doorloopt een leerproces met specifieke ontwikkelingstaken waarvoor geen blauwdruk klaarligt.
• Door processen van ontkerkelijking en individualisering moeten en willen mensen steeds meer zelfstandig hun weg zoeken in fundamentele levensvragen met betrekking tot hun ouder-worden. De verzuiling is voorbij, de zekerheden van vroeger wankelen, maar het verlangen naar zin blijft.
• Het Nieuwe Ouder Worden is niet alleen een succesverhaal. Winst en verlies, het leren leven met kwetsbaarheid en eindigheid èn het streven naar zelfvoltooiing, verval en vervulling verdienen beide de aandacht.

VERTREKPUNTEN:

• In de omgang met ouderen worden mensen geconfronteerd met hun eigen ouder worden. Acceptatie van en inzicht in het eigen ouder worden is essentieel voor een goede begeleidingspraktijk.
• Geloof, zingeving en spiritualiteit zijn essentiële dimensies in het menselijk leven en van grote waarde bij het leren omgaan met levensvragen. Ouder worden plaatst mensen voor indringende vragen over eindigheid, autonomie en afhankelijkheid, arbeid en zingeving, verbondenheid en eenzaamheid, verval en zelfvoltooiing. De christelijke geloofstraditie is daarbij voor ouderen binnen en buiten de kerk in onze samenleving een blijvende, belangrijke voedingsbron.
• Trefwoorden voor de leergang: Informatie (bewustwording), Introspectie (bezinning), Inzicht (in de praktijk) en Inspiratie opdoen door het leren aan en met elkaar.

DOEL:

Deze leergang verhoogt de kwaliteit van de begeleiding van ouderen door:

• reflectie op de betekenis van ouder worden in onze samenleving van nu en straks (ochtend-deel)
• momenten van reflectie op je eigen leven en ouder worden (deel van de middag)
• een kritische bezinning op de eigen begeleidingspraktijk van ouderen in hun omgang met levensvragen (slotdeel van de middag)

VOOR WIE?

De leergang is bestemd voor professionals (geestelijke verzorgers, pastores, predikanten, managers, zorg- en hulpverleners), vrijwilligers (kaderleden ouderenbonden, adviseurs), en mantelzorgers die een academische verdieping zoeken voor hun beroeps- of vrijwilligerspraktijk waarin ze ouderen op hun levensweg begeleiden.

Voor mensen die willen leren over zichzelf en ouderen, hun ervaringen willen delen met anderen, op zoek zijn naar concrete handvaten én inspiratie op willen doen.

DOOR WIE?

Deskundigen op het gebied van gerontologie, ouderenzorg, ethiek en spiritualiteit, met ervaring in de praktijk van de begeleiding van ouderen.

WAT BRENGT HET DE CURSIST?

Wie de leergang heeft doorlopen heeft

• Verdiepte kennis van en inzicht in hedendaagse ontwikkelingen rond het ouder worden van zichzelf en anderen, en van de begeleiding van en zorg voor ouderen;
• Een doorleefde houding tegenover de eigen levensvragen en thema’s rond het ouder worden;
• Verdiept inzicht in de eigen begeleidingspraktijk en de essentiële leermomenten daarin;
• (Nieuwe) vaardigheden opgedaan voor de begeleiding van ouderen in levensvragen, die in de eigen begeleidingspraktijk kunnen worden toegepast.

WELKE OPZET?

Tien dagen in het voorjaar verdeeld over twee dagdelen:

• Van 10.15 – 12.45 uur: hoor- en werkcolleges
• Van 13.45 – 16.15 uur: terugkoppeling van het ochtendthema naar de eigen begeleidingspraktijk d.m.v. persoonlijke reflectie, zelf ingebrachte casussen, intervisie en introductie in methodieken.
• Locatie: Protestantse Theologische Universiteit, vestiging Kampen

Voorafgaand aan de start vindt er met elke deelnemer een kennismakingsgesprek plaats om specifieke leerdoelen in kaart te brengen.

Voor elke studiedag is er een (beperkte) literatuuropgave.

Na elke studiedag schrijven de deelnemers een persoonlijke reflectie.

Er is gelegenheid voor eigen casusinbreng in het praktijkdeel.

De leergang wordt afgesloten met een creatieve presentatie door iedere deelnemer.

HET PROGRAMMA

is zo opgezet, dat de ochtenden gewijd zijn aan de theorie (in het eerste semester staat het ouder worden centraal, in het tweede de levensvragen), en de middagen besteed worden aan de terugkoppeling daarvan naar een persoonlijke doordenking van de eigen begeleidingspraktijk.

CURSUSTARIEF: Euro 1495,- (onder voorbehoud)

Docenten in 2009 waren Kees Knipscheer, Cees Hertogh,  Carlo Leget, Renée van Riessen, Hanneke Meulink-Korf, Cora van der Kooij, Ruard Ganzevoort, Marinus van den Berg, Martin Boekholdt, Arthur Polspoel.

Inlichtingen: prof. dr. Frits de Lange (fdelange@pthu.nl)

of drs. Wout Huizing (wout.huizing@casema.nl)

]]> http://goedoudworden.wordpress.com/2008/10/10/aankondiging-masterclass-ouder-worden-in-perspectief/feed/ 1 fritsdelange Protestantse Theologische Universiteit Reliëf http://goedoudworden.wordpress.com/2008/08/30/congres-het-einde-van-de-ouderenzorg-4-november-2008-de-reehorst-ede/ http://goedoudworden.wordpress.com/2008/08/30/congres-het-einde-van-de-ouderenzorg-4-november-2008-de-reehorst-ede/#comments Sat, 30 Aug 2008 18:13:31 +0000 FL http://goedoudworden.wordpress.com/?p=60 ]]> Congres Het einde van de ouderenzorg?
Jubileumcongres Tijdschrift Geron

De voorspellingen voor de opvang van het kwetsbare deel van de aanstormende babyboomers zijn soms dramatisch. Als zwaard van Damocles hangt een nijpend tekort aan hulpverleners boven de sector.

Daarom kondigen zich ingrijpende wijzigingen aan, zowel inhoud als vorm van de zorg moet op de schop. Steeds meer mensen willen zo lang mogelijk thuis blijven wonen. In combinatie met de gevolgen van de Wmo-operatie levert dat een fikse verschuiving richting zorg aan huis op. Verzorgingstehuizen worden gesloopt of, in het beste geval, omgebouwd tot een verzameling kleine woonunits. Behalve een tekort aan hulpverleners dienen zich aanzienlijke budgettekorten aan. De ouderenzorg dreigt voor een groeiende groep ouderen onbetaalbaar te worden.

Komt de ouderenzorg met dit alles tot een einde? Of zijn er toch nog hoopvolle initiatieven?

Over deze en andere vragen zal het gaan tijdens dit jubileumcongres.

In de ochtend informatieve lezingen en een ferm, actueel debat; in de middag interactieve workshops onder leiding van Geronredacteuren, aan de hand van voorbeelden uit de dagelijkse praktijk van de zorg voor en het welzijn van ouderen.

In dit congres geven we antwoord op de volgende vragen:

• Zien wij ons gedwongen om terug te keren naar de doe-het-zelf-samenleving?
• Sluit de politiek wel aan bij wat onder ouderen en in de zorg- en welzijnssector leeft?
• Houden we niet een veel te positief verhaal over ouderen en de ouderenzorg?
• Wordt het geen tijd dat ouderen zich zelf veel meer met zorg voor hen gaan bemoeien?
• Is een grote systeemwijziging in de zorg noodzakelijk?
• Hoe verhouden de inmiddels al wat sleets geraakte begrippen ‘markt’ en ‘samenwerking’ in de ouderenzorg zich tot elkaar?
• Lijden we aan een vertrouwensprobleem in de dienstensector?
• Geven we de hulpverlener wel voldoende vertrouwen om hulpverlener te kunnen zijn?

Over deze en andere vragen zal het gaan tijdens dit jubileumcongres. In de ochtend informatieve lezingen en een ferm, actueel debat; in de middag interactieve workshops onder leiding van Gerōnredacteuren, aan de hand van voorbeelden uit de dagelijkse praktijk van de zorg voor en het welzijn van ouderen.

Programma

9.00 Ontvangst en registratie

10.00 Opening en toelichting op het programma door de dagvoorzitter, Godelieve van Heteren

10.15 Ouderenzorg in de 21e eeuw – waarom en waartoe? door Frits de Lange

10.40 Een noodzakelijke nieuwe koers in de zorg voor ouderen, door Ria Wijnen

11.05 Koffiepauze

11.30 Debat o.l.v. Godelieve van Heteren
Centrale vraag in het debat: Het einde van de ouderenzorg, alarmerend of valt het allemaal reuze mee?

Deelnemers: Jos van de Lans, Frits de Lange, Ria Wijnen, Peter Weyers, Joop Belderok, Martin Boekholdt & Dick Sipsma.

12.30 Lunchpauze

14.00 uur Deelsessies, 1e ronde

14.45 Theepauze

15.15 Deelsessies, 2e ronde

16.00 Napraten/borrel

Ga naar www.ouderenzorgcongres.nl voor meer informatie en aanmelding.